Kernwaarden zeggen iets over bedrijfscultuur

Kernwaarden vormen het fundament van je organisatie. Ze geven richting, bepalen waar je voor staat en weerspiegelen de gezamenlijke drijfveren van medewerkers. Sterke kernwaarden maken een bedrijf herkenbaar en bieden houvast voor toekomstig gedrag. Maar hoe zorg je dat kernwaarden niet alleen op papier bestaan, maar écht worden doorleefd?

Waarom kernwaarden belangrijk zijn

Kernwaarden zijn meer dan mooie woorden op een poster. Ze beïnvloeden hoe mensen samenwerken, beslissingen nemen en omgaan met klanten. Wanneer kernwaarden duidelijk zijn en consequent worden nageleefd, levert dat veel voordelen op:

• Hogere betrokkenheid van medewerkers, omdat ze zich herkennen in de waarden
• Richtlijnen voor het selecteren van nieuwe collega’s
• Lager verloop, doordat mensen zich op hun plek voelen
• Herkenbaarheid richting klanten en stakeholders
• Duidelijke kaders voor gewenst gedrag

Kernwaarden kun je niet opleggen

Een veelgemaakte fout is denken dat je kernwaarden kunt bepalen en opleggen. Zo werkt het niet. Kernwaarden zijn al aanwezig in je organisatie. Ze ontstaan door de optelsom van persoonlijke waarden van alle medewerkers. Het is dus een kwestie van ontdekken en benoemen, niet verzinnen.

Hoe doe je dat? Door gesprekken te voeren, observaties te doen en te kijken naar gedrag. Wanneer een groot deel van de organisatie een bepaalde waarde deelt en uitdraagt, vormt dat de cultuur.

Voorbeelden van kernwaarden

Nog geen kernwaarden vastgesteld? Dit zijn voorbeelden die vaak voorkomen:

• Autonomie
• Creativiteit
• Daadkracht
• Duurzaamheid
• Groei
• Leiderschap
• Persoonlijke ontwikkeling
• Zelfkennis

Heb je jouw kernwaarden helder? Zet ze bovenaan in presentaties, interne communicatie en onboarding. Zo blijven ze zichtbaar en herkenbaar.

Hoe doorleef je kernwaarden?

Kernwaarden werken alleen als ze onderdeel zijn van het dagelijks werk. Laat ze terugkomen in gesprekken, teamsessies en evaluaties. Een praktische manier: vraag medewerkers op te schrijven hoe zij een kernwaarde willen uitdragen en bespreek dit samen.

Voorbeeld: is ‘continu verbeteren’ een kernwaarde? Bespreek dan in een overleg welke stappen iedereen zet om zich verder te ontwikkelen.

Selectie van nieuwe medewerkers

Kernwaarden spelen ook een rol bij werving. Vaak wordt in sollicitaties gevraagd: “Kun je je vinden in onze kernwaarden?” Dat klinkt goed, maar zegt weinig. Effectiever is om te vragen naar persoonlijke waarden en voorbeelden van gedrag. Zo zie je of er een echte match is.

Als kernwaarden duidelijk zijn en worden doorleefd, ontstaat ruimte voor verschillen op andere vlakken. Die diversiteit maakt teams sterker.

Wat als kernwaarden niet worden nageleefd?

Wanneer gecommuniceerde kernwaarden niet overeenkomen met de werkelijkheid, ontstaan problemen. Medewerkers merken snel dat er een kloof is tussen wat er gezegd wordt en wat er gebeurt. Dat leidt tot minder betrokkenheid en meer onvrede. Nog erger: als je mensen vraagt gedrag te vertonen dat niet past bij hun waarden, voelt dat geforceerd. Waarden kun je niet opleggen. Ze moeten authentiek zijn.

Het goede voorbeeld geven

Wil je dat medewerkers kernwaarden uitdragen? Dan moet de top van het bedrijf dit zelf doen. Als betrouwbaarheid een kernwaarde is, maar de directie komt structureel te laat, ondermijnt dat geloofwaardigheid. Kernwaarden beginnen bij voorbeeldgedrag.

Gewenste versus feitelijke kernwaarden

Soms is er een groot verschil tussen gewenste en feitelijke kernwaarden. Dat los je niet met een quick fix. Begin met het aantrekken van mensen die het gewenste gedrag al laten zien. In sommige gevallen is het nodig afscheid te nemen van medewerkers die de cultuur tegenwerken.

Het doel: een organisatie waarin kernwaarden niet alleen worden uitgesproken, maar ook zichtbaar zijn in gedrag.

Kernwaarden en technologie

Wil je kernwaarden structureel verankeren? Blijf erover in gesprek. Technologie kan helpen om dit proces inzichtelijk en interactief te maken. Met tools zoals Dialog kunnen medewerkers aangeven in welke waarden zij zich herkennen en hoe ze die willen uitdragen. Zo maak je kernwaarden concreet en houd je ze levend.

Veelgestelde vragen

Wat zijn kernwaarden binnen een bedrijf?
Kernwaarden vormen de identiteit van een organisatie. Ze geven richting aan gedrag en beslissingen en weerspiegelen de gezamenlijke drijfveren van medewerkers.

Hoe beïnvloeden kernwaarden de cultuur?
Door kernwaarden consequent na te leven, ontstaat een sterke cultuur. Dat zorgt voor betrokkenheid, herkenbaarheid en een duidelijke basis voor samenwerking.

Hoe ontdek je kernwaarden?
Je kunt kernwaarden niet opleggen. Ze zijn al aanwezig en komen naar voren door gesprekken en observaties. Het is een proces van identificeren, niet bepalen.

Hoe doorleef je kernwaarden?
Laat ze terugkomen in teamsessies, evaluaties en dagelijkse gesprekken. Maak het concreet door medewerkers te vragen hoe zij de kernwaarden willen uitdragen.